طبيعى خود را طى نكند . امام حسين عليه السلام در مكه اعلام كرد راهى كه او در پيش دارد راهى پر مخاطره است و فداكارى و از خود گذشتگى لازم دارد . طبيعى است كسى كه با حكومتى مبارزه مىكند و ادعاى استقلال‌طلبى دارد ، و قيام مىكند ، حتى در عصر حاضر ، آماده شهادت است و مىداند كه ممكن است در اين راه به شهادت برسد ، چنانچه اين مسأله نه در مورد امام ، بلكه در حق بسيارى از مبارزان و انقلابيون نيز صادق است و قيام ، نسبت به امام حسين عليه السلام ، در انديشه بشرى نمىگنجد ، امام حسين عليه السلام مىداند كه كشته شدنش سبب بقاء دين است ، چون فساد مخالفين را ظاهر مىكند پس بايد راه خود را ادامه دهد و سرانجام به پيروزى نائل گردد . بيان فرجام كار از ابتداى حركت س 23 : امام حسين عليه السلام به ياران خود فرمودند : « اينك شب فرا رسيده است ، پس از تاريكى آن استفاده كنيد و سپس در شهرها و روستاهاى خود پراكنده گرديد و فرج الهى را انتظار بكشيد ، زيرا اينان تنها مرا مىخواهند و اگر مرا به چنگ بياورند به ديگران كارى ندارند » « 1 » ، آيا گناهى بر كسانى

--> ( 1 ) . المنتظم : 337 / 5 و 338 . الكامل فى التاريخ : 285 / 3 . ارشاد شيخ مفيد : 91 / 2 . تاريخ‌الامم و الملوك : 618 / 4 . و اين سخن به گونه‌اى ديگر نيز روايت شده است آنچنان كه در تفسير عسكرى عليه السلام : صفحات 178 و 179 آمده است كه حضرت امام حسين عليه السلام فرمودند : « شما را از بيعت خود آزاد نمودم پس به نزد كسان و خويشان خود برويد . » و حضرتش به اهل بيت گرامىاش فرمودند : « شما را از همراهى خود آزاد گذاردم چرا كه شما توانايى آنان را نداريد زيرا قدرت و تعدادشان چندين برابر شماست و آنان تنها مرا مىخواهند پس مرا با اين گروه تنها بگذاريد كه خداوند مرا يارى خواهد داد و همان گونه كه با پدران گرامىمان رفتار مىنمود مرا نيز از لطف خود محروم نخواهد كرد . » پس گروهى از سپاهيانش از او جدا شدند . پس از آن خاندان گرامىاش به او عرضه كردند : تو را تنها نخواهيم گذاشت و آنچه بر تو از مصيبت‌ها بگذرد بر ما هم خواهد گذشت و آنچه تو را آزرده سازد ما را نيز بيازارد و ما اگر همراه تو باشيم به خداوند متعال نزديكتر خواهيم بود . پس به آنان فرمود : « اگر جان خود را چنان كه من آماده ساخته‌ام ، مهيا نموده‌ايد بدانيد كه خداوند براى كسانى كه سختىها را تحمل مىنمايند جايگاه‌هاى نيكو را در نظر گرفته است . و بدانيد كه خداوند به خانواده‌ام و من . . . كراماتى را عنايت فرموده تا دشوارىها را بر من آسان نمايد و شما را بخشى از اين كرامت‌ها خواهد بود . و بدانيد كه شيرينى و تلخى دنيا مانند خوابى است ، و بيدارى راستين در آخرت است و آن كسى سود مىنمايد كه آخرت را بدست بياورد و زيانكار كسى است كه آن را از دست بدهد .